Suriye krizinin uzun süreli bir krize dönüşmesi ve Suriyelilerin Türkiye’ye yoğun akını, ülke genelinde demografik ve ekonomik baskının artmasına neden olmuştur. Proje, kırılganlıkları azaltmaya yardımcı olan toplum temelli bir yaklaşımla Çorum ve Samsun’da “Hizmetlere ve Haklara Erişim”in artırılması yoluyla hem yerel hem de geçici koruma & uluslararası koruma altındaki dezavantajlı bireylere kolaylık sağlamayı amaçlamıştır.
Bu proje, Avrupa Birliği Sivil Koruma ve İnsani Yardım Operasyonları (ECHO) ve Alman Federal Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı (BMZ) tarafından ortak finanse edilen “Türkiye’de Yerel Girişim Fonu” (LIFT) Projesi kapsamında başlatılmıştır. Türkiye’de Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ), RET International ve LEAP tarafından ortaklaşa uygulanmaktadır.
Proje, toplum temelli ve merkez temelli yaklaşımlar kullanmış, farklı yaş gruplarına hitap eden; Farkındalık Artırma, Hukuki Danışmanlık, Bireysel Danışmanlık, Bireysel Koruma Yardımı, Erken Teşhis ve Güvenli Yönlendirme, Psikososyal Destek, Kapasite Geliştirme Faaliyeti, Uluslararası Koruma Forumlarında Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet Hakkında Yaygınlaştırma gibi çeşitli hizmetler sunmuştur.
Proje, saha çalışmaları yoluyla ilgili topluluklara ulaşarak iki temel amaca hizmet etmeyi amaçlamıştır:
- LEAP merkezleri tarafından sağlananlar da dahil olmak üzere bireylerin ulaşabilecekleri mevcut eğitim ve koruma fırsatlarına ilişkin bilgi yayma ve bilinçlendirme;
- Daha fazla takip ve destek gerektiren güvenlik risklerine ve/veya eğitim ihtiyaçlarına sahip yararlanıcıları belirlemek.
Proje kapsamında, ağırlıklı olarak uluslararası koruma altındaki Iraklıların yaşadığı Kunduzhan bölgesi çevresinde bir Toplum Merkezi kurulmuştur. Toplum Merkezi’nin lokasyonu seçilirken, hizmetlerin ulaştırılması hedeflenen topluluklara yakın mesafede olması, erişimi kolaylaştırması ve bir yandan bireysel ve toplum temelli destekler sunarken bir yandan da bireyleri kamusal alana daha çok katılmaya teşvik etmesi amaçlandı. Mültecilerin yaşadığı Kunduzhan semtinin belirlenmesi, sosyokültürel olarak uygun ve güvenli bir alan sağlanmasına yardımcı oldu ve hareket kabiliyeti geleneksel olarak oldukça kısıtlı olan kadınların ve genç kızların kamusal alana katılımını kolaylaştırdı. RET ve LEAP, koruma hizmetlerine erişimde ve bu hizmetlere erişimi artırmak için uygun koşulların oluşturulmasında boşlukları belirlemek amacıyla geçici koruma & uluslararası koruma altındaki topluluklarla ve İl Göç İdaresi Müdürlüğü başta olmak üzere kamu makamları ile bir ön ihtiyaç analizi gerçekleştirdi.
Toplum merkezinin kurulmasıyla LEAP, Çorum ve Samsun’daki en kırılgan ve dezavantajlı bireylerin, uzman psikologlara, sosyal hizmet uzmanlarına ve bir avukata erişilebildiği güvenli bir alan yaratmış oldu. Toplum Merkezi’ndeki LEAP ekibi, Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet temelli de dahil olmak üzere psikososyal stres ve travmanın erken teşhisi ve gerekli müdaheleler alanında ileri seviyede uzmanlık ve donanıma sahiptir.
Çorum ve Samsun’da iki merkez kurulmuştur. Merkez temelli yaklaşım sayesinde program katılımcılarının:
(i) Zorunlu yerinden edilmenin bir sonucu olarak çoğunluğunun maruz bırakıldığı veya deneyimlediği travma ve psikososyal stres göz önüne alındığında, bir miktar normallik duygusunu yeniden kazanmalarına,
(ii) Kişiye özel müdahalelerle duygusal ve sosyal olarak güçlenmiş hissetmelerine;
(iii) Sosyal ağlarını, toplumsal sınırlamaların ve kısıtlamaların ötesine genişletmelerine; özellikle kadın katılımcıların kamusal alana erişimlerinin genişletilmesine;
(iv) Koruma hizmetleriyle ilgili bilgi boşluğunun üstesinden gelmelerine imkân tanınmıştır.
Ekim 2019-Ağustos 2020 ve Eylül 2020-Şubat 2021 arasında uygulanan iki proje (Çorum ve Samsun), Sivil Koruma ve İnsani Yardım Operasyonları (ECHO) ve Alman Federal Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı (BMZ) aracılığıyla Avrupa Birliği tarafından ortaklaşa finanse edilmiş; Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) ile işbirliği içerisinde uygulanmıştır.