Türkiye, 2014’ten bu yana dünyanın en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapmaktadır. Resmi rakamlar, 3,6 milyon geçici koruma statüsünde Suriyeli’nin; 330.000’den fazla da diğer milletlerden mülteci ve uluslararası koruma kapsamında sığınmacı olduğunu göstermektedir. Göç İdaresi Başkanlığı tarafından sağlanan bilgilere göre Kayseri’de 100.000’den fazla kayıtlı mülteci bulunmaktadır ve bunların yaklaşık %60’ı Suriyeli, %20’si İranlı, %10’u Afgan ve %10’u Iraklı.
Kayıtlı olmayan Afgan ve Iraklı mülteciler, kayıt sorunları ve yalnızca geçici koruma altındaki mülteciler için tasarlanmış sınırlı hizmetler nedeniyle birtakım haklara, hizmetlere ve fırsatlara erişimde dezavantajlı konumdadır. Özellikle kadınlar, bu durumdan orantısız bir şekilde etkilenmektedir. “Türkiye’de Kadın Girişimciliği” konulu yakın tarihli bir araştırmaya göre, Türkiye’de kadın girişimcilerin önündeki başlıca engeller; çocukların birincil bakıcıları olarak klişeleşmiş cinsiyet rolleri, işgücüne sınırlı katılım, finansal erişim eksikliği, sosyal ağ yetersizliği, iş ve yönetim becerilerinin eksikliği, kadın rol modellerinin eksikliği ve bilgi edinme konusunda farkındalık düşüklüğü gibi sosyo-kültürel unsurlardır. Mülteci statüsüne sahip olmaları nedeniyle eğitim, geçim kaynakları ve fırsatlara erişim alanlarında daha fazla boşluk olduğu için bu engeller mülteci kadınlar için daha da artmaktadır.
Bu proje, Kayseri’deki Suriyeli olmayan mültecilerin ve ev sahibi toplulukların dayanıklılığını artırmak amacıyla RET tarafından geliştirilmiştir. Proje, (1) mülteci ve savunmasız ev sahibi topluluklardan kadınların işgücü piyasasına erişimini artırmayı, (2) sürdürülebilir ve kalıcı sosyal uyumu teşvik ederken, toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti önlemeyi ve cinsel sağlık ve üreme sağlığı alanındaki farkındalığı artırmayı hedeflemektedir. Bir yıllık uygulama süresine sahip olan proje, Suriyeli olmayan toplulukları ve ev sahibi toplulukları hedef almaktadır.
RET, Suriyeli olmayan mülteci ve dezavantajlı ev sahibi topluluklardan gelen kadınlara, farkındalık artırma eğitimleri ile tamamlanan yerel ve doğal ürünlere odaklanan mesleki ve teknik eğitimler sağlayarak desteklemektetir. Ayrıca sosyal uyumu ve kapsayıcı bir çalışma ortamını teşvik ederken, girişimcilik, pazarlama stratejileri ve iş planı geliştirme dâhil olmak üzere birçok konuda kooperatif üyelerine, kadın işletmelerine, Afgan ve Iraklı mültecilere kapasite geliştirme faaliyetleri sunmaktadır.
Proje kapsamında, mültecilerle çalışan kamu kurumlarının üyeleri ve sivil toplum aktörleri dâhil edilerek yapılandırılmış farkındalık artırma oturumları düzenlenerek sosyal uyumu ilerletmek için çalışılmalar sürdürülmektedir. RET, Suriyeli olmayan kadınların sosyal hayata daha hızlı entegrasyonu için Türkçe öğrenmelerine yardımcı olacak hızlı bir dil öğrenme programı sağlamaktadır.
RET, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet konusunda farkındalık artırma oturumları ve cinsel sağlık ve üreme sağlığı hakkında bilgi yayma oturumları düzenlemekte; bu sayede Kayseri’de toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin önlenmesine ve cinsel sağlık ve üreme sağlığı konularında farkındalığın artmasına katkıda bulunmaktadır.
Nisan 2022 ile Mart 2023 arasında uygulanan bu proje, Birleşik Krallık Ankara Büyükelçiliği tarafından fonlanmakta ve Kayseri Büyükşehir Belediyesi ve LEAP Derneği ile ortaklaşa yürütülmektedir.