“Kadınlar ve Gençler için Toplum Temelli Koruma ve Güçlendirme” Projesi, Türkiye’nin Mardin ve Kilis illerinde yaşayan mülteci ve yerel toplum mensuplarını ve Suriye’nin Halep şehirindeki savunmasız bireyleri destekleyen bir koruma ve güçlendirme projesidir. Proje; kadınlara ve gençlere yönelik bilinçlendirme, eğitim ve psikososyal destek faaliyetleri aracılığıyla her iki ülkede de kalıcı, topluma dayalı bir destek ağı kurmayı hedeflemektedir.
Neden Bu Proje?
Türkiye, 3 milyonu aşkın mülteciyle dünyanın en fazla mülteci barındıran ülkesidir. Mardin ve Kilis gibi sınır illerinde mülteci nüfusunun yerel nüfusa oranı son derece yüksektir. Kadın ve gençlerin, ekonomik dayanıklılığını güçlendirme ve kamu hizmetlerine erişimi artırma konusundaki ortak hedefler, her iki toplum arasındaki kültürel yakınlıkla birlikte önemli bir zemin oluşturmaktadır. Nitekim kadınlar bu koşullarda pek çok güçlükle yüzleşmek durumunda kalmakta; ancak sahip oldukları dayanıklılık ve potansiyel, toplumsal iyileşmenin en temel kaynağını oluşturmaktadır.
Suriye’de ise 2024 sonu itibarıyla uzun süren çatışma ortamının sona ermesiyle birlikte ülkeye gönüllü geri dönüşler başlamış; ancak Halep dahil pek çok şehirde altyapı yeniden yapılanma sürecinde olup temel hizmetlere erişim henüz tam anlamıyla sağlanamamaktadır. Nüfusun büyük bir bölümünün insani desteğe ihtiyaç duyduğu, gençler arasında işsizliğin yaygın olduğu bu kırılgan ortamda kadınlar ve gençler, hem en fazla güçlükle karşılaşan hem de toplumsal iyileşmenin en güçlü taşıyıcısı olan gruplar arasında yer almaktadır
Projemiz ve Hedeflerimiz
Bu proje; savunmasız kadınların ve gençlerin daha güçlü, daha bilinçli ve daha güvende olduğu topluluklar inşa etmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede projenin iki temel hedefi bulunmaktadır:
- Türkiye’deki Suriyeli ve Türk kadınların haklarını, güvenliklerini ve toplumsal dayanıklılıklarını güçlendirmek;
- Suriye’deki gençleri psikososyal destek, koruma bilinci ve yaşam becerileri kazanarak toplumsal iyileşme süreçlerine etkin biçimde katmak.
Türkiye’deki Faaliyetler
Mardin ve Kilis’te 25–55 yaş arasındaki mülteci ve yerel kadınlara yönelik dört temel faaliyet yürütülecektir.
- Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve üreme sağlığı konularında bilinçlendirme oturumları, hukuki haklar ve başvuru yolları üzerine bilgilendirme toplantıları düzenlenecektir.
- Erken ve zorla evliliklerle mücadeleye yönelik topluluk diyalogları gerçekleştirilecektir.
- Toplumdan seçilen ve “Toplum Annesi” olarak yetiştirilecek kadınlar, mahallelerinde güvenilir bir destek ve bilgilendirme noktası olarak görev yapacaktır.
- 12-29 yaş arasındaki gençlere şiddetten korunma, toplumsal uyum ve dayanıklılık üzerine atölye çalışmaları ile eğitimler düzenlenecektir.
Suriye’deki Faaliyetler
Halep’te yerel bir sivil toplum kuruluşuyla ortaklık kurularak gençlere ve ergenlere yönelik faaliyetler hayata geçirilecektir. Şiddetin önlenmesi, topluluk güvenliği ve yaşam becerileri üzerine atölye çalışmaları, barış inşası ve bir arada yaşam temalarını işleyen topluluk diyalogları ve erken evlilik riskiyle karşı karşıya olan ergenlere yönelik özel destek müdahaleleri bu faaliyetlerin başında gelmektedir. Bunların yanı sıra güvenli alanlar ve grup terapisi yoluyla psikososyal destek sağlanacak; iletişim, liderlik ve sorun çözme gibi yaşam becerilerine yönelik eğitimler de verilecektir.
Türkiye–Suriye Bağlantısı
Projenin en özgün yanlarından biri, Türkiye ile Suriye arasında kesintisiz bir destek köprüsü kurmasıdır. Gönüllü olarak geri dönmeyi planlayan Suriyeli ailelerin kadın üyeleri; dönüş öncesinde Türkiye’de “Geri Dönen Anne” eğitimi alacak ve haklarını öğrenecektir. Bu kadınlar Halep’e döndüklerinde yerel sivil toplum kuruluşlarıyla iletişimde kalarak oradaki diğer kadın ve ailelere de rehberlik edecektir. Böylece Türkiye’den başlayan destek, Suriye’de de devam edecektir.
Bu proje, RET International ve LEAP Türkiye tarafından Ocak–Aralık 2026 tarihleri arasında uygulanmaktadır.