6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğünde iki büyük deprem ve artçıları başta Kahramanmaraş ve Hatay olmak üzere Osmaniye, Adıyaman, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Malatya ve Adana gibi çevre illerde yoğun olarak hissedilmiştir. Türkiye Deprem Sonrası Değerlendirme Raporu’na göre bu illerde 48.000’den fazla kişi hayatını kaybetti, 120.000 kişi yaralanmıştır. Depremler ayrıca 14 milyondan fazla kişinin ülke içinde yerinden olmasına neden olmuştur.
Depremlerin ve yerinden edilmelerin etkisiyle, savunmasız gruplar, özellikle yakınlarının, evlerinin, geçim kaynaklarının, sosyal ve iş ağlarının kaybı nedeniyle daha da savunmasız hale geldiler. Depremin etkilerini yoğun olarak hisseden bu hassas gruplar arasında kadınlar, çocuklar, dezavantajlı kişiler ve geçici koruma altındakiler ve mülteciler bulunmaktadır. Bu kırılgan gruplar, başka illere taşındıklarında yaşayacak yer bulma, hizmetlere erişme, kendilerinin ve ailelerinin geçimini sağlama konularında daha fazla zorlanmaktadır. Özellikle Suriyeli olmayan mülteci kadınlar için dil sorunu halen sosyal uyumun önünde bir engel olarak durmakta ve ciddi bir koruma riski oluşturmaktadır. RET’in Kayseri’de bulunan saha ekipleri, özellikle Afganlar gibi Suriyeli olmayan mültecilerin kayıt olma sorunları ve dil engeli nedeniyle gelir getirici fırsatlara erişmelerine yardımcı olabilecek yaşam boyu öğrenme fırsatlarına erişemediklerini vurgulamaktadır. Bu bireylerin sağlık hizmetleri de dâhil olmak üzere temel hizmetlere erişemedikleri de bilinmektedir. Benzer şekilde Aksaray’da da Afgan mültecilerin dil engeli, kayıt olamama durumu ve hizmet sağlayıcıların sınırlı kapasiteleri gibi zorluklar nedeniyle sağlık ve diğer temel hizmetlere erişimde sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
“Mülteciler ve Savunmasız Ev Sahibi Topluluklarda Dayanıklılığı Artırmak için Çok Sektörlü Yaklaşım” Projesi’nin ikinci aşaması, Kayseri ve Aksaray illerinde sosyal uyumu güçlendirerek, sürdürülebilir kılmayı amaçlamaktadır. Proje, Türkiye’deki mültecileri ve hassas durumdaki ev sahibi topluluk üyelerini; özellikle kırılgan gruplarla aynı mahalleleri, işyerlerini veya sınıfları paylaşanları ve onlara doğrudan hizmet sağlayan kamu ve sivil hizmet sağlayıcılarını hedeflemektedir. RET, proje kapsamında aşağıdaki alanlarda faaliyetler yürütmektedir:
- Sosyal uyumu artırmaya odaklanan bilinçlendirme toplantıları düzenlenmesi,
- Mülteciler ve geçici koruma altındaki kişilere hizmet veren kamu kurumları ve sivil toplum aktörlerinin çalışan ve gönüllülerine sosyal uyum ve kapsayıcılık konularında kapasite geliştirme eğitimleri organize edilmesi,
- Suriyeli olmayan mülteci topluluklardan gelen kız çocuklarına ve kadınlara RET’in hızlı dil öğrenme programına dayalı Türkçe kurslarının verilmesi,
- Gençler ve kadınlara yönelik odak grup tartışmaları aracılığıyla psiko-sosyal danışmanlık ve çatışma çözümü danışmanlığı sağlanması.
Proje ayrıca toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti önlemeyi ve cinsel sağlık ve üreme sağlığı konusunda farkındalık artırmayı amaçlamaktadır. RET, bunu sağlamak için şu faaliyetleri uygulamaktadır:
- Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet konusunda bilinçlendirme toplantıları düzenlenmesi,
- Cinsel sağlık ve üreme sağlığı hakkında bilgilendirme oturumları organize edilmesi.
Proje, Birleşik Krallık Ankara Büyükelçiliği tarafından finanse edilmekte ve RET tarafından Kayseri Büyükşehir Belediyesi, Aksaray Belediyesi ve LEAP Türkiye (LNGO) ortaklığında, Haziran 2023 ile Mart 2024 tarihleri arasında uygulanmaktadır.
