Türkiye, 2014 yılından bu yana dünyanın en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapmakta. BMMYK’ne göre şu anda Türkiye’de geçici koruma altında 3,7 milyon Suriyeli, diğer milletlerden 300.000’den fazla mülteci ve sığınmacı bulunmakta. Göç İdaresi Başkanlığı’na göre, Kayseri’de ise 100.000’den fazla geçici koruma altında Suriyeli ve Irak, Afganistan ve İran uyruklu mülteci yaşamakta. İranlı, Afgan ve Iraklı mülteciler sağlık, eğitim ve geçim kaynakları gibi alanlardaki hak, hizmet ve fırsatlara erişimde dezavantajlı konumdadır. Mülteci kadınlar, bu duruma ek olarak, kalıplaşmış toplumsal cinsiyet rolleri, işgücüne sınırlı katılım ve sınırlı mali erişim, beceri ve farkındalık gibi sosyokültürel engellerle karşı karşıyalar.
Mesleki ve Teknik Eğitim ve Atölye Faaliyetleri (TVET)
RET, Nisan 2022 ile Mart 2023 arasında Birleşik Krallık Ankara Büyükelçiliği tarafından fonlanan ” Suriyeli Olmayan Mülteciler ve Savunmasız Ev Sahibi Topluluklar Arasında Dayanıklılığı Artırmaya Çok Sektörlü Yaklaşım” projesini başarıyla yürütmüştür. Proje kapsamında Kayseri’de yaşayan 96 ev sahibi ve mülteci topluluk üyesi kadını farkındalık artırma eğitimleri ile destekleyerek onlara yerel ve doğal üretim alanında mesleki ve teknik eğitimler sağlamıştır.
Proje kapsamında RET, Kayseri’de biri dikiş&nakış, diğeri de yerel gıda üretimi üzerine olmak üzere iki farklı atölye kurmuştur. Atölyelerde verilen mesleki ve teknik eğitimler ile katılımcı kadınların yeni beceriler edinmeleri ve mali açıdan bağımsızlıklarını kazanmaları için olanak sağlanmıştır. RET, “Leap Kadın Girişimi, Üretim ve İşletme Kooperatifi” ile işbirliği içinde Leap Natural alışveriş sitesi (shopier.com/leapnatural) ve Instagram hesabı (@leapnatural) üzerinden ürünlerin tanıtımını ve satışını yaparak atölyeye destek olmuştur. Ürünlerin satışından elde edilen katılımcı kadınlara bir gelir kaynağı olmuştur.
RET’in proje kapsamında Kayseri’de açtığı yerel gıda üretim atölyesinin kadın katılımcıları da aynı şekilde gıda üretimi üzerine mesleki ve teknik eğitimlerini tamamladı. Bu eğitimler hijyen ve sanitasyon, iş sağlığı, güvenlik ve ekipman kullanımı ve gıda hazırlama konularındaki diğer eğitimler ile de desteklendi. Atölyenin ürün yelpazesi Kayseri’nin yöresel damak tadına uygun olarak farklı dolgularla hazırlanan mantı ve erişte çeşitleri olarak belirlendi. RET, Kayseri’deki yerel restoranlar da dahil olmak üzere özel sektör ile iş birlikleri kurarak ürünleri pazarlamak için niş satış kanalları belirledi.
Projemizin faydalanıcı kadınlarının birçoğu için RET’in Kayseri’deki üretim atölyeleri ilk ve tek çalışma deneyimiydi. Dikiş&nakış üzerine eğitim alan kadınlar, ilk aşamada pratik yapmak adına kendi kıyafetlerinin tadilatlarını gerçekleştirip aileleri için giysiler diktiler. Süreci başarıyla tamamladıktan sonra da %100 pamuklu kumaş ile ürettikleri gömlek, kimono ve yeni doğan bebek tekstili gibi ürünlerin satışından gelir elde etmeye başladılar.
Türkçe Dil Kursları
RET, yenilikçi ve hızlı dil öğrenme programı ile Kayseri’de mültecilere yönelik Türkçe dil kursları sağlamıştır. Kursların temel amacı, mültecilerin etkili bir şekilde iletişim kurmasını desteklemek ve böylece mülteci ve ev sahibi topluluklar arasında barış içinde bir arada yaşama ortamı oluşturulmasına katkı sağlamaktı. Bu doğrultuda Kayseri’de yaşayan 309’dan fazla mülteci RET’in Türkçe dil kurslarına kaydolarak Türkçe iletişim becerilerini artırmış ve böylece sosyal uyumun sağlanmasına katkıda bulunulmuştur.
Sosyal Uyum, Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet, Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı
RET, Kayseri’de yaşayan ev sahibi ve mülteci topluluklardan 2300’den fazla yararlanıcıya sosyal uyum üzerine bilinçlendirme oturumları düzenlemiştir. Toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı farkındalığı artırmak ve toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın haklarını desteklemek adına 1500’den fazla kişiye de ayrıca eğitimler vermiştir. Genital hijyen, doğum kontrol yöntemleri ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar da dahil olmak üzere cinsel sağlık ve üreme sağlığı konularında bilgilendirme oturumları ile Kayseri’de 1450’den fazla kadın ve erkeğe ulaşılmıştır.
Sağlık Hizmetlerine Erişim
Proje kapsamında RET’in Kayseri’deki ekibi, kimlik ve/veya dil engelleri nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde zorluk yaşayan yararlanıcılara randevu alma süreçlerinde destek oldu; onları göçmen sağlık merkezleri ve/veya çeşitli hastanelere yönlendirdi.
Psikososyal Destek
6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye, tarihinin en büyük deprem felaketlerinden birini yaşadı. Meydana gelen yıkıcı depremler, ülkenin güney ve güneydoğusundaki şehirlerdeki binalarda ve altyapıda geniş çapta hasara yol açarak bölgede ve Kayseri dâhil çevre illerde mülteciler de dahil olmak üzere binlerce insanı yerinden etti.
RET ekibi, Kayseri’deki 3 farklı lokasyonda, depremden etkilenen 604 kişiye (yaklaşık %82’si mülteci) yerinde psikososyal destek sağladı.
RET’in tüm bu çalışmalarının hayata geçirilmesinde ve Türkiye’deki dezavantajlı grupların yaşamlarını olumlu yönde etkilemede verdikleri destek için Birleşik Krallık Ankara Büyükelçiliği’ne teşekkür ediyor; daimi destekleri için şükranlarımızı sunuyoruz.