RET International ve LEAP tarafından yürütülen dil öğrenme programı kapsamında, Arapça okuryazarlık bileşeninde görev alacak dört eğitmene yönelik üç haftalık bir Eğitici Eğitimi (Training of Trainers – ToT) Şanlıurfa’da gerçekleştiriliyor. Ağustos sonunda başlayan ve 18 Eylül’de tamamlanacak eğitim, programın paydaşlarından Liechtenstein Languages (LieLa) iş birliğiyle yürütülüyor.
Eğitim, Arapça eğitmenlerinin program kapsamında benimsenen interaktif ve katılımcı dil öğretim yaklaşımını sınıf ortamına etkili biçimde aktarabilmeleri için gerekli yöntem ve uygulama becerilerini güçlendirmeyi amaçlıyor. Programı tamamlayan eğitmenler, Kilis, Samsun, Mardin ve Şanlıurfa’da yürütülecek Arapça okuryazarlık kurslarında çocuklarla çalışmaya başlayacak.
Neden Arapça Okuma Yazma?
Türkiye’de doğup büyüyen veya çok küçük yaşlarda Türkiye’ye gelerek eğitim hayatına burada başlayan birçok Suriyeli çocuk, Arapçayı günlük yaşamlarında akıcı biçimde konuşabilmesine rağmen, örgün eğitimlerini Türkçe sürdürmeleri nedeniyle ana dillerinde okuma ve yazma becerilerini sistematik olarak geliştirme fırsatına sahip olamamıştır.
Suriye’de değişen koşullar ve gönüllü geri dönüşlerin gündeme gelmesiyle birlikte, Arapça okuryazarlık çocukların eğitim sürekliliği açısından daha da önemli hale gelmiştir. Çocuklarının Suriye’de eğitimlerine nasıl devam edeceği ve Arapça okuma-yazma becerilerindeki eksikliklerin Suriye eğitim sistemine uyumlarını nasıl etkileyeceği, geri dönüşü değerlendiren ailelerin öne çıkan kaygıları arasında yer almaktadır.
Bu ihtiyaca yanıt olarak programa yeni eklenen Arapça okuryazarlık bileşeni, çocukların temel okuma ve yazma becerilerini güçlendirmeyi, eğitimde sürekliliği desteklemeyi ve Suriye’de eğitimlerine devam etmeleri halinde eğitim sistemine geçiş ve uyum süreçlerini kolaylaştırmayı amaçlamaktadır.
Program kapsamında Arapça okuma ve yazma desteğine ihtiyaç duyan çocuklara yapılandırılmış öğrenme fırsatları sunulmakta; dört ilde görevlendirilen Arapça eğitmenleri aracılığıyla çocukların ana dillerindeki okuryazarlık becerileri desteklenmektedir.
Sınıfta Uygulamalı Öğrenme
Eğitim programının merkezinde, farklı dil ve öğrenme ortamları için eğitmenlere yönelik öğretim materyalleri geliştiren ve bu alanda uluslararası deneyime sahip LieLa’nın interaktif dil öğretim yaklaşımı yer almaktadır. Bu yaklaşımda öğrenme süreci baştan sona hedef dilde yürütülürken, eğitmenler kullandıkları dili katılımcıların seviyesine göre uyarlamakta; jestler, hareketler, görsel anlatım ve uygulamalı tekniklerden yararlanarak anlamayı çeviriye ihtiyaç duymadan desteklemektedir.
Yaklaşımın öne çıkan yöntemlerinden biri olan “enkodlama” tekniğinde ise yeni kelimeler yalnızca tekrar yoluyla değil; hareket, ses, duygu ve grup etkileşimiyle ilişkilendirilerek öğrenilmekte ve pekiştirilmektedir. Böylece dil öğrenimi, katılımcıların aktif olarak dahil olduğu etkileşimli ve deneyimsel bir sürece dönüşmektedir.
Eğitmenler, eğitim sürecinde kazandıkları bilgi ve yöntemleri doğrudan sınıf ortamına taşıyarak Şanlıurfa’da yaşayan 9–12 yaş arası Suriyeli çocuklarla gerçekleştirilen oturumlarda uygulama fırsatı bulmaktadır. Oturumlar, projenin deneyimli Türkçe ve İngilizce eğitmenleri ile LieLa temsilcisinin gözlem ve geri bildirimleriyle desteklenmektedir.
Bu uygulamalı öğrenme ve mentorluk süreci, yeni eğitmenlerin yöntemi kendi sınıf ortamlarına uyarlamalarına olanak sağlarken, programın önceki fazlarında edinilen saha deneyiminin yeni ekibe aktarılmasını da desteklemektedir. Böylece geçmiş dönemlerden elde edilen deneyim ile yeni eğitmenlerin kazandığı beceriler arasında süreklilik sağlanmakta ve öğretim yaklaşımının uygulamadaki niteliği güçlendirilmektedir.
Dört İlde Dil Kursları ve Sosyal Uyum
Programın üçüncü fazı, Türkçe, İngilizce ve Arapça dil kurslarının yanı sıra konuşma kulüpleri ve temel okuryazarlık çalışmalarını bir araya getirerek farklı dil ve öğrenme ihtiyaçlarına yanıt vermektedir.
Dil becerilerinin geliştirilmesinin ötesinde program; farklı topluluklar arasındaki etkileşimi artırmayı, karşılıklı anlayış ve güveni güçlendirmeyi ve sosyal uyuma katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Katılımcıların günlük yaşamda, eğitimde ve sosyal çevrelerinde daha etkin iletişim kurabilmelerini destekleyen dil öğrenme süreçleri, aynı zamanda topluluklar arasında bir araya gelme ve etkileşim için ortak alanlar oluşturmaktadır.
Programın üçüncü fazı, RET International ve LEAP iş birliğiyle Ocak 2026–Aralık 2028 döneminde Kilis, Samsun, Mardin ve Şanlıurfa’da uygulanmaktadır.