Aralık 2024 – Şubat 2026 tarihleri arasında Mardin’de uygulanan bu proje, mülteci ve ev sahibi topluluklardan kadınların ve ailelerinin sosyoekonomik dayanıklılığını ve sosyal uyumunu güçlendirmeyi amaçladı. Proje kapsamında 25 kadın, güneş enerjili endüstriyel kurutma sistemleriyle meyve ve sebze kurutma alanında kapsamlı mesleki ve teknik eğitim alarak toplam 754 kg kurutulmuş ürün üretti; katılımcı kadınların ortalama aylık geliri proje sonunda reel olarak yaklaşık %80 arttı. Kadınlar ayrıca ürün tasarımı, pazarlama ve işletme yönetimi eğitimleriyle desteklenerek LEAP Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi bünyesinde üretim ve satış süreçlerine dahil oldu. Bunun yanı sıra 1.027 kadın, toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin önlenmesi ve sosyal uyum konularında farkındalık atölyelerine katıldı; 103 yerel çiftçi ise iklim değişikliğine uyumlu ve çevre dostu tarım yöntemleri üzerine eğitim aldı.
Çevre ve İklim Farkındalığı
Proje, geçim kaynakları ve sosyal uyum hedeflerini baştan sona çevresel sürdürülebilirlik ilkesiyle iç içe kurguladı. Üretimin kalbinde yenilenebilir enerji yer aldı: meyve ve sebzeler ağırlıklı olarak güneş enerjili kurutma sistemleri ve doğal kurutma yöntemleriyle işlendi, elektrikli endüstriyel kurutucular yalnızca bulutlu havalarda ve kış aylarında devreye alındı. Ambalajlamada plastik yerine mümkün olan her noktada kağıt ve cam tercih edildi; kooperatifin sıfır atık yaklaşımı doğrultusunda artık malzemeler geri dönüşüme kazandırıldı. Kurutulmuş ürünlerin taze ürünlere kıyasla daha küçük hacimli olması, taşımadan kaynaklanan çevresel ayak izini de azalttı.
Projenin çevre bileşeninin en güçlü ayağını ise yerel çiftçilere yönelik iklim değişikliği farkındalık çalışmaları oluşturdu. Mardin’in Savur ve Mazıdağı ilçeleri başta olmak üzere bölgedeki küçük ölçekli üreticiler ve aile çiftlikleri arasından 52’si kadın toplam 103 çiftçi, iklim değişikliği, su ve toprak kaynaklarının verimli kullanımı, doğal gübre kullanımı, doğal zararlı kontrolü ve iklime uyumlu üretim yöntemleri üzerine düzenlenen atölyelere katıldı. Eğitim öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmeler, çiftçilerin bilgi düzeyinde %31,6’lık bir artış olduğunu gösterdi; katılımcıların büyük çoğunluğu eğitimlerin sonunda en az üç iklim dostu tarım tekniğini tanımlayıp uygulayabilir hale geldi. Kimyasal gübre ve zirai ilaç kullanımının çevre kirliliğine ve verim kaybına yol açtığı bölgede bu çalışma, doğal kaynakların korunmasına yönelik kalıcı bir davranış değişikliğinin temelini attı.
Farkındalık, somut bir üretim ilişkisiyle de desteklendi: eğitim alan çiftçilerden beşiyle tedarik anlaşmaları imzalandı ve kurutma atölyesinde işlenen taze meyve ve sebzeler, iklime uyumlu yöntemlerle üretim yapan bu yerel üreticilerden doğrudan temin edildi. Böylece proje, çevre bilincini tarladan ambalaja uzanan sürdürülebilir bir yerel değer zincirine dönüştürdü; hem küçük üreticilerin gelirini destekledi hem de çevre dostu üretimin ekonomik olarak da karşılık bulduğunu gösterdi.
Proje, RET Germany e.V. tarafından, Türkiye’deki yerel uygulama ortağı LEAP Türkiye ile iş birliği içinde yürütülmüştür. Proje, Almanya Federal Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı (BMZ) tarafından Engagement Global / BENGO aracılığıyla finanse edilmiştir.