Mülteciler ve Savunmasız Ev Sahibi Topluluklarda Dayanıklılığı Artırmak için Çok Sektörlü Yaklaşım Projesi II, 2023-24

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğünde iki büyük deprem ve artçıları başta Kahramanmaraş ve Hatay olmak üzere Osmaniye, Adıyaman, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Malatya ve Adana gibi çevre illerde yoğun olarak hissedilmiştir. Türkiye Deprem Sonrası Değerlendirme Raporu‘na göre bu illerde 48.000’den fazla kişi hayatını kaybetti, 120.000 kişi yaralanmıştır. Depremler ayrıca 14 milyondan fazla kişinin ülke içinde yerinden olmasına neden olmuştur.

Depremlerin ve yerinden edilmelerin etkisiyle, savunmasız gruplar, özellikle yakınlarının, evlerinin, geçim kaynaklarının, sosyal ve iş ağlarının kaybı nedeniyle daha da savunmasız hale geldiler. Depremin etkilerini yoğun olarak hisseden bu hassas gruplar arasında kadınlar, çocuklar, dezavantajlı kişiler ve geçici koruma altındakiler ve mülteciler bulunmaktadır. Bu kırılgan gruplar, başka illere taşındıklarında yaşayacak yer bulma, hizmetlere erişme, kendilerinin ve ailelerinin geçimini sağlama konularında daha fazla zorlanmaktadır. Özellikle Suriyeli olmayan mülteci kadınlar için dil sorunu halen sosyal uyumun önünde bir engel olarak durmakta ve ciddi bir koruma riski oluşturmaktadır. RET’in Kayseri’de bulunan saha ekipleri, özellikle Afganlar gibi Suriyeli olmayan mültecilerin kayıt olma sorunları ve dil engeli nedeniyle gelir getirici fırsatlara erişmelerine yardımcı olabilecek yaşam boyu öğrenme fırsatlarına erişemediklerini vurgulamaktadır. Bu bireylerin sağlık hizmetleri de dâhil olmak üzere temel hizmetlere erişemedikleri de bilinmektedir. Benzer şekilde Aksaray’da da Afgan mültecilerin dil engeli, kayıt olamama durumu ve hizmet sağlayıcıların sınırlı kapasiteleri gibi zorluklar nedeniyle sağlık ve diğer temel hizmetlere erişimde sorunlar yaşadıkları görülmektedir.

“Mülteciler ve Savunmasız Ev Sahibi Topluluklarda Dayanıklılığı Artırmak için Çok Sektörlü Yaklaşım” Projesi’nin ikinci aşaması, Kayseri ve Aksaray illerinde sosyal uyumu güçlendirerek, sürdürülebilir kılmayı amaçlamaktadır. Proje, Türkiye’deki mültecileri ve hassas durumdaki ev sahibi topluluk üyelerini; özellikle kırılgan gruplarla aynı mahalleleri, işyerlerini veya sınıfları paylaşanları ve onlara doğrudan hizmet sağlayan kamu ve sivil hizmet sağlayıcılarını hedeflemektedir. RET, proje kapsamında aşağıdaki alanlarda faaliyetler yürütmektedir:

1. Sosyal uyumu artırmaya odaklanan bilinçlendirme toplantıları düzenlenmesi,
2. Mülteciler ve geçici koruma altındaki kişilere hizmet veren kamu kurumları ve sivil toplum aktörlerinin çalışan ve gönüllülerine sosyal uyum ve kapsayıcılık konularında kapasite geliştirme eğitimleri organize edilmesi,
3. Suriyeli olmayan mülteci topluluklardan gelen kız çocuklarına ve kadınlara RET’in hızlı dil öğrenme programına dayalı Türkçe kurslarının verilmesi,
4. Gençler ve kadınlara yönelik odak grup tartışmaları aracılığıyla psiko-sosyal danışmanlık ve çatışma çözümü danışmanlığı sağlanması.

Proje ayrıca toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti önlemeyi ve cinsel sağlık ve üreme sağlığı konusunda farkındalık artırmayı amaçlamaktadır. RET, bunu sağlamak için şu faaliyetleri uygulamaktadır:

1. Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet konusunda bilinçlendirme toplantıları düzenlenmesi,
2. Cinsel sağlık ve üreme sağlığı hakkında bilgilendirme oturumları organize edilmesi.

Proje, Birleşik Krallık Ankara Büyükelçiliği tarafından finanse edilmekte ve RET tarafından Kayseri Büyükşehir Belediyesi, Aksaray Belediyesi ve LEAP Türkiye (LNGO) ortaklığında, Haziran 2023 ile Mart 2024 tarihleri arasında uygulanmaktadır.

On February 6, 2023, two massive earthquakes with 7.7 and 7.6 magnitudes and 2.724 aftershocks hit Pazarcık and Elbistan districts of Kahramanmaraş province. The earthquakes were felt intensely in the surrounding provinces, especially in Kahramanmaraş, Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Malatya, and Adana. According to the Türkiye Earthquakes Recovery and Reconstruction AssessmentReport more than 48,000 persons lost their lives and 120,000 persons were injured in these provinces. Furthermore, the disaster caused internal displacement of more than 14 million refugees and host community members.

With the impact of earthquake and displacements, vulnerable groups become more vulnerable especially due to the loss of family and friends, homes and livelihoods, social and business networks. Women, children, disadvantaged people and refugees are among these vulnerable groups and highly affected from the earthquake. Refugees who moved to new provinces have been struggling to find places to live, access services, and provide themselves and their families. The language barrier still stands against social cohesion and creates a protection risk, especially for women among non-Syrian refugees. RET’s local staff in Kayseri verified that due to being unregistered and the language barrier, adults could not access lifelong learning opportunities that can help them access income-generating opportunities. This is especially prominent for non-Syrian refugees such as Afghans. It is also reported that they could not access basic services, including health services. In Aksaray, it is highlighted that Afghan refugees couldn’t access health and other basic services due to the language barriers, registration status, and limited capacity of service providers.

The 2^nd phase of the “Multi-sectoral Approach for Fostering Resilience among Refugee and Vulnerable Host Communities” Project aims to sustainably foster social cohesion in Kayseri and Aksaray provinces. The project targets refugees, vulnerable host community members especially those sharing the same neighborhoods, workplaces, or classes with refugee groups, and public and civil service providers directly providing services for refugees. Throughout the project’s lifetime, RET conducts the following activities:

1. Structured awareness-raising sessions focused on social cohesion,
2. Capacity-building trainings on social cohesion and inclusion to the members of public institutions and civil society actors working with refugees,
3. Delivery of Turkish Language courses based on an innovative quick language learning program to the girls and women from non-Syrian refugee communities,
4. Psychosocial and conflict resolution counseling through Focus Group Discussions (FGDs) for youth and women.

The project also aims to prevent gender-based violence and promote sexual and reproductive health through conducting:

1. Awareness-raising sessions on gender-based violence,
2. Information dissemination sessions on sexual and reproductive health.

This project is funded by the UK Embassy in Ankara and implemented by RET between June 2023 and March 2024 in partnership with Kayseri Metropolitan Municipality, Aksaray Municipality, and LEAP (LNGO) in Türkiye.